Een goede gietijzeren pan gaat een leven mee. Drie dingen die het verschil maken bij de aankoop, plus hoe je hem inbrandt en onderhoudt.
Een gietijzeren pan is een van die spullen die je één keer koopt en de rest van je leven gebruikt. Met goed onderhoud krijgt hij zelfs een patina waardoor hij beter bakt naarmate hij ouder wordt. Maar tussen alle merken en maten is het lastig kiezen. We zetten op een rij waar het op aankomt.
1. Maat: 26 cm is bijna altijd het goede antwoord
Voor een huishouden van 1 tot 4 personen is 26 cm de meest veelzijdige maat. Groot genoeg voor twee biefstukken, een hele kip of een focaccia. Klein genoeg om snel op te warmen en in de gootsteen te wassen. Pas als je voor 6+ mensen kookt is 30 cm zinvoller.
2. Gewicht: hoe zwaarder, hoe beter
Een goede gietijzeren pan van 26 cm weegt 2,5 tot 3,5 kg. Lichter betekent dunner materiaal, en dunner materiaal verspreidt warmte slechter en kromt sneller op inductie. Zwaarder is altijd beter, mits je hem nog comfortabel met één hand kunt tillen.
3. Voorgeolied of zelf inbranden
Steeds meer merken (zoals Lodge) leveren de pan voorgeolied. Dat scheelt het inbrand-ritueel, maar de laag is dun. Geef hem alsnog 2-3 keer een laag plantaardige olie op laag vuur de eerste weken. Daarna heb je een natuurlijke anti-aanbaklaag die je nooit meer hoeft te vervangen.
Onderhoud in drie regels
Geen zeep. Hete pan, water erin, met een spons of houten spatel restjes losmaken, afspoelen, en op laag vuur drogen. Daarna een paar druppels neutrale olie verspreiden met keukenpapier. Dat is alles.
Wat kost een goede gietijzeren pan?
Een degelijk model start rond de € 45 (Lodge, Le Creuset Outlet) en loopt op tot € 250 voor emaille-pannen van merken als Staub of Le Creuset zelf. Voor 80% van wat je nodig hebt is de instap-Lodge meer dan voldoende.
Wanneer is gietijzer niet de juiste keuze?
Als je veel met zure ingrediënten kookt (tomatensaus, citroen, wijn) gedurende lange tijd, kan ongeëmailleerd gietijzer ijzer afgeven. Voor dat soort gerechten is een geëmailleerde Dutch oven beter. Voor aanbraden en bakken is normaal gietijzer onverslaanbaar.
